Čak i tihi zvuci koji nas ne probude mogu da poremete kvalitet sna i utiču na procese u mozgu važne za pamćenje, pokazala je nova studija naučnika sa Univerziteta u Frajburgu u Njemačkoj.

Istraživanje, objavljeno u časopisu „iScience“, bavilo se uticajem pozadinske buke tokom sna na duboke faze spavanja i sposobnost mozga da učvrsti nova sjećanja.

U istraživanju je učestvovalo 20 zdravih mladih odraslih osoba. Prije popodnevnog odmora u trajanju od tri sata, učesnici su radili zadatke kojima su testirani vizuelno-prostorno pamćenje i motoričke sposobnosti.

Tokom jednog spavanja bili su u potpunoj tišini, dok su tokom drugog kroz slušalice slušali nasumične tihe zvukove nalik kliktanju.

Zanimljivo je da se gotovo niko od učesnika nije probudio zbog zvukova. Većina je nakon buđenja takođe rekla da se osjeća odmorno i potpuno budno.

Međutim, snimanje moždane aktivnosti pokazalo je da se tokom spavanja ipak nešto dešavalo.

Tihi zvuci smanjili dubok san

EEG snimci pokazali su da su tihi, nasumični zvuci značajno smanjili količinu dubokog sna i povećali vrijeme provedeno u lakšim fazama spavanja.

Dubok san ima važnu ulogu u učvršćivanju novih sjećanja. Tokom ove faze pojavljuju se spori moždani talasi koji su povezani sa komunikacijom između različitih dijelova mozga i procesima kojima se informacije iz kratkoročnog pamćenja stabilizuju i prenose u dugoročnije pamćenje.

Upravo zbog toga istraživače je zanimalo da li će promjene u dubokom snu imati posljedice na sposobnosti učesnika nakon buđenja.

Rezultati su pokazali da su ispitanici nakon spavanja uz tihe zvuke imali slabije rezultate na zadacima koji zahtijevaju vizuelno-prostorno pamćenje, poput pamćenja oblika i snalaženja u prostoru.

S druge strane, sposobnost prisjećanja riječi i izvođenja motoričkih zadataka, poput brzog kuckanja prstima, uglavnom je ostala nepromijenjena.

Naučnici smatraju da bi razlog mogao biti u tome što različite vrste pamćenja ne zavise u istoj mjeri od dubokog sna.

Ne znači da svaki zvuk tokom noći šteti mozgu

Autori studije ne tvrde da je svaki zvuk tokom noći štetan niti da će povremena buka imati dugoročne posljedice po mozak.

Rezultati, međutim, ukazuju na to da nasumični zvuci mogu uticati na arhitekturu sna čak i kada nisu dovoljno glasni da nas probude.

To znači da subjektivni osjećaj odmorenosti ujutru ne mora uvijek potpuno odgovarati onome što se tokom noći dešavalo u mozgu.

Ipak, treba imati u vidu ograničenja istraživanja. U njemu je učestvovalo svega 20 ljudi, a analiziran je samo jedan period popodnevnog spavanja. Zbog toga nije moguće zaključiti da će isti efekti biti prisutni tokom cijele noći, niti da će se na isti način ispoljiti kod drugih grupa ljudi.

Za pouzdanije zaključke biće potrebna veća istraživanja koja će pratiti ispitanike tokom dužeg perioda i u uslovima koji više odgovaraju uobičajenom noćnom snu.

Izvor: Mondo / Foto: Ilustracija