Srpska pravoslavna crkva i vjernici danas, 21. jula, obilježavaju praznik Svetog velikomučenika Prokopija, jednog od najpoštovanijih svetitelja u pravoslavlju.

U narodu se Sveti Prokopije smatra zaštitnikom djece, nevjesti, porodica, rudara i svih koji prolaze kroz teška životna iskušenja. Na njegov praznik vjernici posebno upućuju molitve za zdravlje, porod, blagoslov i napredak u domu.

Od rimskog vojvode do Hristovog mučenika

Prema crkvenom predanju, Sveti Prokopije rođen je u Jerusalimu pod imenom Neanije.

Bio je vojvoda u službi Rimskog carstva i dobio je zadatak da progoni hrišćane. Međutim, na putu ka izvršenju naređenja doživio je veliko duhovno preobraćenje.

Predanje kaže da mu se ukazao raspeti Hristos i časni krst, nakon čega se njegov život potpuno promijenio.

Poslije krštenja dobio je ime Prokopije i javno je ispovijedao hrišćansku vjeru, zbog čega je bio izložen teškim mukama i na kraju postradao za Hrista.

Čudesno preobraćenje vojvode Neanija

Žitije Svetog Prokopija navodi da je rođen od oca hrišćanina i majke koja je bila neznaboškinja. Nakon očeve smrti, majka ga je vaspitavala u duhu rimskog mnogoboštva.

Kada je odrastao, car Dioklecijan ga je uzeo u vojnu službu i povjerio mu zadatak da sa vojskom ode u Aleksandriju i progoni hrišćane.

Na tom putu dogodilo mu se čudo slično onome koje je doživio apostol Pavle.

Prema predanju, usred noći dogodio se snažan zemljotres, a Neaniju se javio Gospod sa riječima:

„Neanije, kamo ideš i na koga ustaješ?“

Kada je upitao ko mu se obraća, u vazduhu se pojavio presvijetli krst i začuo se glas:

„Ja sam Isus raspeti, Sin Božji.“

Taj događaj potpuno je promijenio život rimskog vojskovođe. Napravio je krst kakav je vidio i nakon toga postao hrišćanin.

Stradanje i mučenički vijenac

Nakon što je odbio da se odrekne hrišćanske vjere, Sveti Prokopije je uhapšen i mučen.

Prema predanju, dok je bio u tamnici, ponovo mu se javio Hristos, krstio ga i dao mu ime Prokopije.

U tamnici mu je prišlo dvanaest žena koje su takođe ispovijedile hrišćansku vjeru. On ih je poučavao vjeri i pripremio za mučenički podvig.

Među onima koji su prihvatili hrišćanstvo bila je i njegova majka, a svih trinaestoro stradalo je za vjeru.

Sveti Prokopije je postradao u Kesariji Palestinskoj 303. godine.

Zaštitnik braka i porodice

Sveti Prokopije se u pravoslavnoj tradiciji posebno poštuje kao zaštitnik porodice i braka.

Njegovo ime se pominje u činu crkvenog vjenčanja, zajedno sa svetim carem Konstantinom i caricom Jelenom.

Zbog toga se u pojedinim krajevima vjeruje da je današnji dan posebno pogodan za sklapanje brakova i molitvu za porodičnu sreću.

Narodni običaji i vjerovanja

Iako Sveti Prokopije u crkvenom kalendaru nije označen kao crveno slovo, ovaj praznik se u narodu izuzetno poštuje.

Prema narodnim običajima:

Vjernici izbjegavaju svađe, psovke i sukobe, nastojeći da praznik provedu u miru i molitvi. Mnogi danas odlaze u hramove, pale svijeće i mole se Svetom Prokopiju za zdravlje, zaštitu porodice i blagoslov u životu.

Izvor: Glas Srpske