Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici danas, 12. jula proslavljaju Petrovdan, veliki praznik posvećen Svetim apostolima Petru i Pavlu. Ovaj dan, koji je u crkvenom kalendaru upisan crvenim slovom, označava i kraj Petrovskog posta, a u našem narodu za njega se vezuju brojni živopisni običaji i duboka vjerovanja.

Sveti apostoli Petar i Pavle smatraju se prvim vrhovnim apostolima i stubovima hrišćanske vjere. Dok je Petar, kao ribar iz Galileje, bio prvi koji je jasno ispovedio vjeru u Hrista, Pavle je od progonitelja hrišćana postao jedan od najvećih propovednika Novog zavjeta. Obojica su mučenički stradala u Rimu istog dana, zbog čega ih crkva slavi zajedno.

Sveti apostol Petar bio je ribar po imenu Simeon. Kada je pošao za Gospodom, dobio je ime Petar. Prvi od učenika jasno je izrazio veru u Isusa.

Poslije silaska Svetoga Duha, kao propovednik Jevanđelja, poslije samo jedne besede u Jerusalimu, obratio je u vjeru oko tri hiljade duša. Propovedao je Jevanđelje po Palestini i Maloj Aziji, po Iliriku i Italiji.

Činio je moćna čudesa. Po zapovesti cara Nerona, osuđen je na smrt. Smatrajući da je nedostojan da umre kao sin Božiji, tražio je da ga razapnu naopako.

Sveti apostol Pavle, rođen je kao Savle, iz Tarsa. Bio je farisej i gonitelj hrišćanstva. Kada mu se na putu za Damask javio Gospod, čudesno se preobratio. Na krštenju, dobio je ime Pavle, i postao apostol.

Propovedao je od granica Arabije do Španije, među Jevrejima i među neznabošcima. Posečen je u Rimu, u vrijeme cara Nerona, kad i apostol Petar.

Paljenje lila – Običaj koji najviše raduje najmlađe

Jedan od najljepših i najstarijih običaja koji se zadržao u mnogim krajevima Srbije, naročito u zapadnom dijelu zemlje, jeste paljenje lila (petrovdanskih vatri). Lilanje se tradicionalno izvodi uoči Petrovdana, odnosno u večernjim satima 11. jula.

Lile se prave od mlade kore divlje trešnje ili breze, koja se pričvrsti na leskov štap. Meštani, a pre svega deca, okupljaju se na raskrsnicama, uzvišenjima ili ispred hramova, gde pale ove buktinje i vrte ih u krug, pevajući: „Lila gori, žito rodi“. Vjeruje se da ova svetlost donosi plodnost, zdravlje i štiti domaćinstva od zlih sila.

Petrovdan je nezamisliv bez petrovače, posebne vrste ranih jabuka koje sazrevaju upravo oko ovog praznika.

U narodu postoji tradicija da se pre Petrovdana jabuke ne jedu i ne seku nožem, kako se ne bi prizvao grad i nevreme na useve. Na sam dan praznika, domaćice mese tradicionalni kolač sa ovim jabukama, poznat kao “petrovača”, kojim se slade ukućani, komšije i gosti.

Šta nikako ne treba raditi na Petrovdan

Prema narodnim vjerovanjima i običajima, na Petrovdan se strogo poštuju određene zabrane. Danas se nikako ne rade teški poslovi. Vjeruje se da na ovaj dan ne treba uprezati konje, niti raditi teške poljoprivredne poslove, kako se ne bi navukao gnev svetaca i uništila letina. Ne treba ni cepati drva i kositi travu.

Pošto se Petrovdanom završava post, od ovog dana vjernici ponovo mogu da konzumiraju mrsnu hranu, pa se za prazničnu trpezu obično priprema pečenje.

Izvor: telegraf